Mimarlık ve iç mekân tasarımı terimleri; çizimleri okumayı, malzemeleri tanımlamayı, işleri koordine etmeyi ve miktarları kontrol etmeyi kolaylaştırır. Kat planı, kesit ve görünüşten başlayarak mahal bitiş çizelgesi, BIM ve bilgi talebine (RFI) geçebilirsiniz. Bu rehber, öğrenciler, müşteriler ve teknik ekipler için 30 terimi Türkçe, İngilizce ve Arapça karşılıklarıyla açıklar.
Hazırlayan: SMD Decoration · İçerik ve kaynak güncellemesi: 17 Ekim 2026
İç mimar, iç mekân tasarımcısı ve dekoratör ne demektir?
İç mekân tasarımının İngilizce karşılığı Interior design, tasarımcı rolünün yaygın karşılığı Interior designer’dır. Decoration veya Décor daha çok dekoratif düzenlemeyi anlatır. Architect mimar, Interior architect ise iç mimar karşılığı olarak kullanılır.
Mesleki unvanı kişinin gerçek yeterliliğine ve rolüne göre seçin. Arapça bir metinde geçen mühendis sözcüğünü her tasarım rolü için otomatik olarak Engineer şeklinde çevirmeyin. Mekân planlaması, malzeme, mobilya ve aydınlatma tasarım kapsamına girebilir; taşıyıcı sistem ve tesisat sorumlulukları ilgili disiplin ve iş kapsamıyla belirlenmelidir.
Üç dilde mimarlık ve iç mekân tasarımı sözlüğü
| Arapça | İngilizce | Türkçe | Uygulamadaki anlamı |
|---|---|---|---|
| التصميم الداخلي | Interior design | İç mekân tasarımı | Kullanıma göre mekân, malzeme, mobilya ve aydınlatma düzenleme. |
| مصمم داخلي | Interior designer | İç mekân tasarımcısı | İç mekân tasarımı rolü; mesleki unvanı gerçek yeterliliğe göre belirtin. |
| معماري | Architect | Mimar | Mimari tasarım rolü; proje sorumlulukları iş kapsamında tanımlanır. |
| الديكور | Decoration / décor | Dekorasyon | Dekoratif öğelerin düzenlenmesi; tüm iç mekân tasarım kapsamını anlatmaz. |
| المسقط الأفقي | Floor plan | Kat planı | Mekân dağılımını yatay düzlemde gösterir. [1] |
| القطاع | Section | Kesit | Yükseklikleri ve bileşen ilişkilerini gösteren kesit görünüşü. [1] |
| واجهة داخلية | Interior elevation | İç görünüş | İç duvarın düşey görünüşü. [1] |
| الواجهة الخارجية | Facade / exterior elevation | Cephe / dış görünüş | Cephe binanın dış yüzüdür; görünüş bir çizim türünü de ifade eder. |
| مخطط السقف المنعكس | Reflected ceiling plan (RCP) | Tavan planı | Tavan elemanlarını, aydınlatmayı ve koordineli tesisat konumlarını gösterir. |
| تفصيلة | Detail | Detay | Belirli bir parçanın ölçü, malzeme ve birleşim çizimi. |
| مقياس الرسم | Drawing scale | Çizim ölçeği | Çizimdeki uzunluğun gerçek uzunluğa oranı; örneğin 1:50. |
| الأبعاد | Dimensions | Ölçüler | Birimleri belirtilmiş uzunluk, genişlik ve yükseklik değerleri. |
| منسوب التشطيب | Finished floor level (FFL) | Bitmiş döşeme kotu | Bitmiş döşeme yüzeyinin belirlenen referansa göre yüksekliği. |
| قاطع داخلي | Partition | Bölme duvar | Mekân ayırıcı; sistemi ve gerekli performansı projede belirtilir. |
| مخطط مفتوح | Open-plan layout | Açık plan | İç bölmelerin azaltıldığı bağlantılı mekânlar; döşeme ve tavan bulunur. |
| لوحة المزاج التصميمي | Mood board | Konsept panosu | Tasarım yönü için renk, malzeme ve atmosfer referanslarını toplar. |
| لوحة المواد | Material board | Malzeme panosu | Malzeme örneklerini toplar; ürün, renk ve yüzey kodlarını kaydedin. |
| جدول التشطيبات | Finish schedule | Mahal bitiş çizelgesi | Her konumu malzeme veya bitiş kodu ve tanımıyla eşleştirir. |
| ركيزة / سطح حامل | Substrate | Alt yüzey | Bitişin uygulanacağı yüzey; uyumu sistem seçimini etkiler. |
| ماكيت | Physical model | Fiziksel maket | Kütle ve mekân ilişkilerini inceleyen fiziksel model. |
| تصور مرئي | Rendering / render | Görselleştirme / render | Fikri anlatan görsel; ölçülerin ve şartnamenin yerine geçmez. |
| تصميم بمساعدة الحاسوب | Computer-aided design (CAD) | Bilgisayar destekli tasarım (CAD) | Çizim ve model hazırlamak için dijital araçlar. |
| نمذجة معلومات البناء | Building information modeling (BIM) | Yapı bilgi modellemesi (BIM) | Modeli yaşam döngüsü bilgileriyle ilişkilendiren süreç. [2] |
| رسومات تنفيذية تفصيلية | Shop drawings | İmalat / uygulama detay çizimleri | Belirli iş için yüklenici veya üreticinin hazırladığı detay çizimleri. |
| مستندات مقدمة للمراجعة | Submittals | Onay için sunulan belgeler | Kararlaştırılan inceleme sürecine sunulan çizim, ürün bilgisi ve numuneler. |
| طلب استيضاح | Request for information (RFI) | Bilgi talebi (RFI) | Proje bilgisini veya belirsizliği açıklığa kavuşturan resmî talep. [3] |
| جدول الكميات | Bill of quantities (BOQ) | Keşif cetveli / miktar listesi | Ölçüm esasını ve kapsamı belirten iş kalemi, miktar ve birim listesi. |
| حصر الكميات | Quantity takeoff | Metraj | Belirlenmiş proje bilgilerinden iş kalemlerinin miktarını hesaplama. |
| رسومات حسب التنفيذ | As-built drawings | Gerçekleşen durum çizimleri / as-built | Belgelenmiş saha verileriyle gerçekleşen durumu kaydeder. |
| مراجعة / إصدار | Revision | Revizyon | Numara veya kod, tarih ve açıklamayla belgelenmiş değişiklik. |
Plan, kesit ve görünüş birlikte nasıl okunur?
Yerleşimi plandan, yükseklikleri kesitten, duvar düzenini iç görünüşten inceleyin. Autodesk bu görünüş türlerini ayırır [1]. Varsayımsal bir odada dolabın yerini planda, yüksekliğini kesitte ve kapak düzenini görünüşte kontrol edin; ardından ölçü, malzeme ve detaylara bakın.
Dış görünüş ile iç görünüş farklı yüzeyleri anlatır. Tavan planı da kat planından farklı bir amaç taşır. Aydınlatma, tesisat açıklıkları ve tavan kotlarını ilgili disiplinle koordine edin; güzel bir görsel bu koordinasyonu tek başına çözmez.
1:50 çizim ölçeği için hesap örneği
Doğru boyutta basılmış 1:50 ölçekli bir çizimde ölçülen 1 cm, gerçekte 50 cm yani 0,5 m uzunluğu temsil eder. Bu eğitim örneği baskı boyutunun, ölçeğin ve birimlerin doğru olduğunu varsayar. Doğrulamadan ekran görüntüsünden veya yakınlaştırılmış PDF’den ölçü almayın. Yazılı ölçüleri okuyun ve belge çelişkisini uygulamadan önce açıklığa kavuşturun.
CAD, BIM ve Revit arasındaki fark
CAD, bilgisayar destekli tasarım araçlarını anlatır. Revit bir yazılımdır; BIM ise modeli proje bilgileriyle ilişkilendiren bir süreçtir [2]. Dosya paylaşırken amacı, revizyonu ve malzeme kodu veya inceleme durumu gibi gerekli verileri tanımlayın. Üç boyutlu model bulunması, verilerin tamamlandığını veya tasarımın onaylandığını tek başına göstermez.
Tasarım fikrinden teknik ofis belgelerine
Konsept panosu görsel yönü belirler. Bunu konum, malzeme kodu, ürün, renk ve alt yüzeyi eşleştiren mahal bitiş çizelgesine dönüştürün; referans numuneleri ve ilgili teknik bilgileri ekleyin.
İmalat detaylarını, ürün bilgilerini ve numuneleri kararlaştırılan inceleme sürecinde değerlendirin. AIA’nın G712–1972 özeti, teslim alma, yönlendirme, işlem ve geri gönderme tarihlerini kaydetmeyi örnekler [4]. Bu formun her sözleşmeyi yönettiğini varsaymadan projeye uygun bir kayıt tutun.
Keşif kalemlerini iş ve birime göre ayırın: duvar kaplaması metrekare, çıta uzunluğu metre, kapı adet üzerinden ele alınabilir. Metraj esasını ve kalem kapsamını kaydedin. RICS çerçevesi maliyet planlaması, detaylı ölçüm ve bakımı ayırır [5]; uygulanacak ölçüm yöntemi proje belgeleriyle kararlaştırılmalıdır.
RFI ne zaman hazırlanır ve nasıl açık yazılır?
Ölçüler çelişiyor veya detay eksikse tahminle ilerlemek yerine belirli bir açıklama isteyin. Autodesk, RFI’ı resmî bilgi açıklama süreci olarak tanımlar [3]. Konumu, pafta numarasını ve revizyonunu yazın; belirsizliği tarif edip ilgili dayanağı ekleyin.
Varsayımsal örnek: iç görünüşte bir dolap tesisat açıklığının yanında görünürken başka bir çizimde açıklık farklı konumdadır. Sorumlu kişiden koordineli konumu, ölçüleri ve çözümü teyit etmesini isteyin; yanıtı kaydedin. Yanıtın tek başına fiyat veya süre değişikliğini onayladığını varsaymayın; kararlaştırılan değişiklik sürecini izleyin.
Çizim yayımlamadan veya malzeme siparişinden önce
- Proje, konum, pafta numarası, tarih, revizyon ve yayın durumunu kontrol edin.
- Birimleri, ölçüleri, kotları ve paftalar arasındaki detay referanslarını inceleyin.
- Malzeme ve ürün kodlarını mahal bitiş çizelgesi ve numunelerle eşleştirin.
- Etkilenen işe başlamadan çelişkileri, soruları ve yanıt sorumlusunu kaydedin.
- Metrajın esasını belgeleyin; onaylı sürümleri ve değişiklik kayıtlarını saklayın.
İlgili rehberler
Teknik kaynaklar
Kaynaklar 17 Ekim 2026 tarihinde incelendi. Sözlük pratik bir giriş, örnekler varsayımsaldır. Kontrol adımları, proje belgelerine ve disiplin sorumluluklarına uyarlanacak SMD editoryal önerileridir.
- Autodesk Revit 2022 — Navigate: Essential Skill
- Autodesk — Building Information Modeling
- Autodesk Forma Build — Getting Started with RFIs
- AIA Contract Documents — G712–1972 Shop Drawing and Sample Record
- RICS — New Rules of Measurement overview
Tasarım Terimlerini Açık Bir Proje Kapsamına Dönüştürün
Proje türünü, şehri, mevcut planı ve yerleşim, kaplama veya çizimlerle ilgili soruları paylaşın. Ortak terimler ve belgelenebilir kararlarla başlamak için hizmetleri, teslimatları ve inceleme sorumluluklarını birlikte değerlendirelim. Proje kapsamını görüşün.
+90 553 904 12 12
WhatsApp üzerinden görüşün+966 50 498 6649
WhatsApp üzerinden görüşünE-posta: info@smddecoration.com
SMD web siteleri: Ana site · Türkiye · Umman, Kuveyt ve Bahreyn · Katar · Birleşik Arap Emirlikleri · Suudi Arabistan · Ek Suudi Arabistan sitesi · Libya · Irak · Suriye.